Lichttherapie

Lichttherapie wordt niet alleen toegepast bij een ‘winterdepressie’ maar ook voor depressie in het algemeen. De laatste jaren is lichttherapie ook een behandelvorm geworden voor PMSS.

Gedurende de lichttherapie ontvangt u licht (zonder UV) door een lichtbak, gedurende een bepaalde periode. Hierna wordt er afhankelijk van uw klachten een op maat gemaakt advies gegeven.

Hoe werkt lichttherapie?

Alles is ons lichaam heeft een ritme (bijvoorbeeld onze stemming, eetlust, energie, concentratie, lichaamstemperatuur, bloedsuikerspiegel etc.). Al deze ritmes worden geregeld door een klein gebied in de hersenen dat de biologische klok wordt genoemd. De biologische klok is net als de dirigent van een orkest en moet ervoor zorgen dat alle ritmes op elkaar zijn afgestemd. De lichaamseigen stof melatonine speelt hierbij een belangrijke rol.

Soms raken de ritmes van de biologische klok in de war: dan is men bijvoorbeeld overdag heel vermoeid of heeft men bijna geen eetlust (of juist veel eetlust). Zulke ontregelde biologische ritmes zien we onder andere bij depressieve klachten. Mensen die last hebben van een winterdepressie raakt de biologische klok vermoedelijk ontregeld doordat het licht verandert in de winter (het is korter licht overdag, de lichtsterkte van de zon neemt af en de zon komt later op).

De een heeft een  wat gevoeligere biologische klok dan de ander en zal sneller ontregeld raken. Dat zou erfelijk kunnen zijn. We weten uit onderzoek dat een onregelmatige leefstijl zoals wisselende werktijden, nachtdiensten, een onregelmatig slaap- of eetpatroon de ritmes van de biologische klok behoorlijk kunnen verstoren. Daarom zijn adviezen over een gezonde regelmatige leefstijl ook een belangrijk onderdeel van de behandeling. Lichttherapie zorgt ervoor dat de biologische klok”gereset” wordt zodat alle ritmes weer netjes gaan lopen en uw klachten hopelijk verminderen.

Wanneer lichttherapie?

Lichttherapie is bewezen effectief voor depressieve klachten, ongeacht of er sprake is van (een toename van) depressieve klachten in de winter.  Er zijn tevens aanwijzingen dat lichttherapie mogelijk helpt bij slaapproblemen, AD(H)D, eetproblemen, premenstruele klachten (PMSS), overgangsklachten, depressieve klachten tijdens en na de zwangerschap en depressieve klachten in het kader van een bipolaire stoornis. Onderzoek hierna is gaande.

Wat houdt de behandeling in?

Tijdens de lichttherapie zit men aan een tafel op 50-60 cm afstand van een lichtbox die wit licht geeft van variërende intensiteit (het licht bevat geen ultraviolette straling). Dat doet men 30 minuten per ochtend van maandag t/m vrijdag. De ogen moeten open blijven maat het is niet nodig om direct in de lamp te kijken. Men kan dus intussen lezen of naar muziek luisteren. De behandeling duurt 1 week tot maximaal 3 aaneengesloten weken.  Daarnaast bestaat de behandeling ook uit informatie en adviezen over een gezonde levensstijl.

Bijwerkingen van lichttherapie

Lichttherapie geeft over het algemeen weinig bijwerkingen. De meest genoemde klachten tijdens de behandeling zijn: hoofdpijn, misselijkheid en vermoeide ogen. Deze bijwerkingen gaan vanzelf weer over. In sommige gevallen is het beter om geen lichttherapie te doen of om de behandeling uit te stellen. Om deze reden vindt er altijd een intake gesprek plaats waarin dit gecontroleerd wordt.

Kan het niet thuis?

Er zijn inmiddels veel lichttherapie lampen te koop, variërend in prijs van vrij goedkoop tot behoorlijk prijzig. Deze lampen verschillen helaas ook sterk in kwaliteit. Ondanks dat lichttherapie een relatief eenvoudige behandeling is, raden wij u aan om minimaal een keer onder begeleiding te doen. Wij helpen u dan met het monitoren van eventuele bijwerkingen en met bepalen van de duur van de behandeling en de juiste lichtsterkte. Lichttherapie is niet: baat het niet, schaadt het niet. De redelmaat van de sessies is heel belangrijk en het is vaak moeilijk om die discipline thuis op te brengen- zeker als u depressieve klachten heeft. De biologische ritmes kunnen behoorlijk verstoren als lichttherapie op verkeerde wijze wordt gedaan, met een mogelijke verergering van klachten als gevolg.

Aanmelding

Als u het idee heeft dat lichttherapie een optie voor u zou kunnen zijn, raden wij u aan dit eerst met uw huisarts te bespreken. Indien u lichttherapie wilt ontvangen in het kader van PMSS dan heeft u een verwijsbrief nodig voor de Basis GGZ.